گروه مطالعات آمريكاي شمالي

گروه مطالعات آمريكاي شمالي به عنوان نخستين گروه موسسه مطالعات آمريكاي شمالي و اروپا در اسفند 1383 پايه‏گذاري شد. اين گروه با همكاري اساتيدي از گروه‏هاي مختلف آموزشي دانشگاه تهران و ساير دانشگاه‏هاي كشور و همچنين اساتيد از دانشگاه هاي خارج از ايران دروس متنوعي را براي رشته مطالعات آمريكاي شمالي (شامل ايالات متحده و كانادا) عرضه مي‏كند.
اين گروه با رويكردي بين‏رشته‏اي مي‏كوشد تا به شيوه‏اي خلاق دانشجويان را با تاريخ، ادبيات، اقتصادِ، سياست، جامعه و فرهنگ كشورهاي ايالات متحده و كانادا آشنا نمود، دركي جامع و تخصصي از اين حوزه مطالعاتي فراهم آورد. اين گروه گستره وسيعي از دانش و مهارت (از تحليل فيلم‏هاي سينمايي گرفته تا نحوه كار واشنگتن، جنگ ويتنام، رمان، بردگي، تولد جاز و ايالات متحده در امور جهاني) را براي فعاليت‏هاي آينده دانشجويان فراهم مي‏سازد

اساتيد گروه مطالعات آمريكاي شمالي با رويكردي بين‏رشته‏اي فرهنگ و سياست ايالات متحده و كانادا را در زمينه‏ وسيعي از تاريخ، ادبيات، اقتصاد و جامعه مورد بررسي قرار مي‏دهند تا دانشجويان دركي جامع و يكپارچه از فرهنگ و جامعه در ايالات متحده و كانادا به دست آورند. اولين گروه کارشناسي ارشد مطالعات آمريکا شمالي، در ترم دوم سال تحصيلي 1384-1385 پذيرش شدند در اين دوره ضمن استفاده از اساتيد ايراني، اساتيد مهمان از دانشگاه نيويورک، دانشگاه بيرمنگام و دانشگاه آزاد بريتانيا تدريس مي کنند

مقدمه

در مقدمه طرح عناوين و شرح دروس رشته ي کارشناسي ارشد مطالعات آمريکاي شمالي-گرايش مطالعات فرهنگي، لازم است اشاره اي به زمينه ها و سابقه ي مطالعات فرهنگي در آمريکا بشود تا از اين طريق دسترسي ما به منابع مطالعاتي در اين رشته تا حدودي روشن شود. به موازات رشد مطالعات فرهنگي در بريتانيا، مطالعات فرهنگي در آمريکا بصورت غير متمرکز و با طبيعت نا متجانس و پراکنده در مراکز مختلف علمي آمريکا انجام مي شد. مي توان گفت ريشه هاي مطالعات فرهنگي در آمريکا بر خلاف بريتانيا، پراکنده و با تمايلات کمتر نسبت به انديشه هاي چپ صورت گرفته است. تمايلات به مطالعات فرهنگي در آمريکا لزوما از محيط دانشگاه شروع نشده است. بدليل واقعيت هاي مثل جنگ جهاني اول و دوم و شرايط بعد از جنگ بعضي از مسائل فرهنگي از فضاهاي غير دانشگاهي آغاز شده است. مسائل اجتماعي مثل نژاد و جنسيت ابتداء در يک مواجهات نژادي مثل برخوردهاي سفيد پوستان و رنگين پوستان اعم از سياه پوستان و يا سرخ پوستان مطرح شد و مورد بحث، تحليل و مواجهه نظري قرار گرفت و بعد در محافل علمي مطرح گرديد. مطالعه ي رسانه ها نيز بعنوان يک نياز تجاري و همچنين آکادميک وارد حوزه ي مطالعات فرهنگي شد. در هر دو کشور يعني آمريکا و بريتانيا، تاثيرات مسائل جنگ جهاني و مسائل بعد از جنگ و فضاي سلطه ي آمريکائي، تاثيرات جدي را در حوزه مطالعات آکادميک داشت و منجر به حضور تنوع دانشجوئي و علمي افراد به ريشه هاي نژادي و فرهنگي متنوع تر شد.
از طرفي بايد گفت مطالعات آمريکا شناسي با مطالعات فرهنگ شناسي آمريکا آغاز شد. از آنجا که نهضت فکري جدي در آمريکا وجود داشت که بدنبال تدوين انديشه، فرهنگ و تمدن ملي آمريکا بودند، به مطالعات ميان رشته اي در حوزه ي آمريکا شناسي کشانده شدند و ناگذير بخش برجسته ي مطالعات آنها مرتبط مي شد به فرهنگ، ادبيات و تمدن آمريکا. اين مطالعات ريشه هاي متفاوتي داشت، ولي بطور قطع در شروع کار مطالعه ي فردريک جکسون ترنز تحت عنوان "اهميت طلايه داران در تاريخ آمريکا (1893) از اهميت زيادي برخوردار بود، در واقع فضاي توجه به پيشرفت موجب بهم ريختن نگاه رسمي به مقوله ها شد. در سال 1936 دانشگاه جورج واشنگيتن برنامه اي را تحت عنوان آمريکاشناسي آغاز کرد. در همان سال دانشگاه هاروارد يک دوره ليسانس در تاريخ تمدن آمريکا تاسيس کرد و کتابهاي خاصي مثل کار پرينگتون تحت عنوان رخدادهاي اساسي در انديشه آمريکائي (1930-1927) يا کتاب متيسون در خصوص رنسانس آمريکا (1941) نمونه هايي از کارهاي آن دوره ي هاروارد را به خود اختصاص داد.
جين وايز ، معتقد است، هدف اصلي انديشمندان آمريکا شناسي بين سال هاي 1930 تا 1950، تدوين مفاهيم و معاني آمريکا بوده است، با اين فرض که يک هويت خاصي به نام "فکر آمريکائي" وجود دارد. فکري که در يک قالب متجانس در "دنياي جديد" زندگي مي کند. انساني که "اميدوار"، "پاک و بي گناه"، "فردگرا"، "عمل گرا" و "ايده آل گرا" است. اين تيپ ايده آل مردم پسند، توسط نويسندگاني مثل امرسون ، تورئو ، وايت من و وين نظريه پردازي شده اند (فصلنامه آمريکن ، 1979).
نش اسميت در مقاله خود در سال 1957 به دنبال تاسيس متد جديدي در پژوهش هاي مربوط به آمريکا شناسي بود. نش بر اين معنا تاکيد مي کرد که آمريکا شناسي با روش هاي جامعه شناختي که تجربه ي عمومي را تعميم مي بخشد، مورد چالش قرار گرفته و همچنين معتقد بود که روش هاي جديد نقادي که متن را مستقل از زمينه هاي تاريخي واجتماعي موردمطالعه قرار مي دهد، با يک نگاه جامع آمريکا شناسي در تعارض جدي است. اسميت بدنبال آن بود که روش مطالعه اي را بدست بيآورد که توسط آن يک "شاهکار ادبي و يا يک دوره استثنائي پرمطلب تاريخي" را بعنوان سند معتبر تحليل کند و شاخصه هاي فرهنگ آمريکائي را از آن گزينش کند.
تعصبات و فشار هاي نازيسم آلمان موجب شد بسياري از متفکران فرهنگ شناس آلماني مثل هناآرندت و اعضاء مکتب فرانکفورت مثل آدرنو، هورخايمر و مارکوزه به آمريکا مهاجرت کنند. حضور متفکرين آلماني نگاه انتقادي را وارد حوزه هاي فرهنگ شناسي آلمان کرد و نقش رسانه هاي ارتباط جمعي را در تسخير توده ها، پر رنگ نمود. بر اين اساس بايد گفت، مجموعه مطالعات انجام شده در خصوص فرهنگ آمريکا در حوزه هاي مختلف معرفتي، تمدني، ادبي، هنري و مباحث مربوط به رسانه ها و بطور خاص سينماي آمريکا، حوزه گسترده اي از منابع مطالعاتي را توليد کرده است، که در واقع منابع گسترده اي را در اختيار دانشجويان کارشناسي ارشد رشته ي مطالعات فرهنگي بين المللي آمريکا قرار مي دهد.