کلاس روزنامه نگاری تخصصی تمام شد. چقدر دلم می گیرد!آخرین روز دانشجویی!آخرین روز امتحانات!جشن چای در میان هیاهوی پسران و دختران دانشکده که پایان ۹ ماه تحصیلی را ثبت می کنند و همه چیز در خاطره خوش هندوانه و نان و پنیر و سبزی به پایان می رسد .

بچه های این کلاس توی این یک ماه سایت دانشکده را حسابی در اشغال داشتند. مجله با تمام مصیبتهای ایندیزاین و پی دی اف و سکته های جابه جا شدن حروف و حتی از بین رفتن متنها.....به سر انجام رسید......فردا روز امتحان است......فردا روز امتحان است.....

همه اقشار در پیشبرد اهداف توسعه سهم برابر ندارند

در دفتر کارش که با در چوبی قدیمی باز می شود و بالای ورودی لوح طرح و برنامه ایرنانقش بسته، نشسته و در جواب مطلب زنان در یک مقاله اینترنتی می نویسد .می گوید بعضیها فکر می کنند زنها وظیفه جز رسیدن به خود و دغدغه زیبایی ندارند و همه هم و غمشان این است که چگونه در عرصه عمومی ظاهر شوند.

زهرا نژاد بهرام متولدسال 42، کار شناسی و کارشناسی ارشد علوم سیاسی و دانشجوی دکترای جامعه شناسی است.موضوع پایان نام اش در باره مشارکت سیاسی زنان در دست یابی به مقامهای ارشد سیاسی است این موضوع بهانه ای است تا با او گفتگو کنم.

اشاره به صندلی قهوه ای رنگی که در نزدیکی اوست می کند تا بنشینم. او را در اتاقهای زیادی دیده ام .چهار سال قبل در سالن اجتماعات استانداری مازندارن ،وقتی مدرس کارگاه آموزشی سازمانهای غیر دولتی زنان بود و با انرژی بحث SWOTمدیریت را اموزش می داد.سه سال پیش وقتی در طبقه چهارم فرمانداری تهران در معونت برنامه ریزی و مالی ملاقاتش کردم،دو سال پیش وقتی مدیر کل اجتماعی و انتخابات استانداری و مدیر جذب سرمایه های خارجی استانداری تهران بودو من خبرنگارش در مجله دنیای زنان بودم وحالا که او را در ایرنا(ولش به قول خودشان سنگر اول)می بینم.

#چرا موضوعتان را زنان انتخاب کرده اید؟

-سوال ساده و شفاف است اما در عین حال جوابش دشوار!از این جهت که قبل از پاسخ گویی تقسیم بندی ذهنی را انجام داده ایم.نباید بگویمچرا زنان باید بگوییم چرا انسان؟طبیعی است که انسانها بخواهنددر جامعه ای که زندگی می کنندحق داشته باشند و موثر باشند. بنابراین من در درجه اول بر روی آدمها بحث دارم . و اما چرازنان.چون زنان نیز باید نقش اجتماعی خود را را تمام و کمال ایفا کنندو به دلایل دیگری چون تاریخچه کشور،شرایط کنونی و نیازهای آینده .بررسیها نشان می دهدکه همه اقشار در توسعه و پنیشبرد اهداف توسعه کشور ، فرصت برابر ندارند. بسیاری اصلا حضور ندارند،بعضی کمتر حضور دارند و تعدادی هم حضور فعال.زنان از جمله گروهی هستندکه در حاشیه اند .

# این مشکل خاص جامعه ماست؟

-       نه اتفاقا من در کارم قصد ندارم آمار ایران را با آمارهای جهانی مقایسه کنم.به نظر من مشکل زنان یک پدیده جهانی است. هر چند زنان در بسیاری از جوامع به آگاهی هایی رسیده اند و هزینه هایی پرداخته اند. البته ابعاد مشکل زنان پیچیده است.مثلا در انگلیس خیل عظیم زنانی که کار می کنند از دستمزدی کمتر از زنان  برخوردارندو این مسئله نشان می دهد به کار گیری زنان به خاطر دغدغه انسانی نبوده ،دغدغه اقتصادیبوده.

#از دغدغه های خودتان بگویید.

-       من به بررسی مطالعات گذشته ،وضعیت کنونی و نیازهای آینده پرداخته ام. دغدغه هایم این بود که بدانم زنان کجای این گردونه چرخان ایستاده اند.با توجه به شرایط اجتماعی و و فرهنگی چه حظوری دارند.حوزه عمومی و خصوصی انها تا کجاست . مطالباتشان در کدام حوزه درخواست می شود.چرا در حاشیه اند. فرصتهای نابرابر اجتماعی تا چه اندازه در این روند تاثیر گذار است.

#چه ضرورتی در بحث مشارکت زنان می بینید؟

-       چون مشکلات دیگر جامعه مثل بیکاری ،فقر ،فحشا و ...را در رابطه نزدیک با سهم مشارکت زنان در جامعه می بینم.وقتی در راس هرم قدرت برنامه ریزی درستی برای بهره گرفتن از  تمام پتانسیل اجتماعی نشودطبیعی است که هر روز شاهد رشد جرائم با شیم!یک سوم فقرای جهان را زنان تشکیل می دهند. به خاطر اینکه نتوانسته اند از فرصتهای برابر شغلی استفاده کنند.امروزه می بینید که نرخ بی سوادی در میان زنان بیشتر است.نرخ بهداشت کودکان پایین است.شاهد روند رو به افزون بیماری ایدز هستیم که دو سوم آنرا زنان تشکیل می دهند.بیشتر زنان به دلیل رفتارهای پرخطری که از ان اطلاعی ندارند مبتلا می شوند و جامعه برای آنان چتر حمایتی مناسبی نگسترده است.

#در ایران وضعیت چگونه است؟

- به خاطر تابو بودن این بیمار یدر ایران وضعیت در ابهام بیشتر و بی شک اسیبهای جدیتری است.چهار میلیون نفر آمار مبتلایان به ایدز در ایران است و این مسئله کل جامعه را تهدید می کند.وقتی پایه های جامعه مورد بی اعتنایی واقع شوند با تکانهایی این چنین موجودیت کل آن تهدید می شود.

#تغییرات در 8 سال گذشته چگونه بود؟

-       اتفاقات خوبی در سالهای گذشته افتاده است که البته کافی نیست. نیازهای ما بیش از اینهاست.نرخ ورودی دانشگاه ها 60در صد شده اما دنیای کار پذایرای این درصد نیست. و این نشان می دهد ما برنامه ریزی درستی نکرده ایم .

# مشارکت سیاسی زنان به دلیل سهم برنامه ریزی دارای اهمیت است؟

-       دقیقا.مشارکت هر نوع مداخله ارادی در حوزه اجتماعی است . 7 مرحله دارد که عالیترن نوع آن حوزه سیاسی است.یعنی برنامه ریزی برای منابع .با توجه به بحث توضیع عادلانه منابع و فرصتها ما نیاز به حضور زنان در حوزه سیاست و سهم از قدرت هستیم.زنان که معماران اصلی فرایند اجتماعی شدن هستند نباید از این منابع دور و در حاشیه باشند.

#مسئولیتهای کلیدی سیاسی در ایران در سالهای اخیر چگونه بوده است؟

-       در دولت آقای خاتمی تلاشهایی شد . اما می توانست ÷ر رنگ تر باشد . چون نگاه غالب از حضور زنان حمایت می کرد باید استفاده وسیعتری از زنان می شد تا دولت جدید که اصراری به حضور زنان ندارد.مثلا بست کابینه می توانست بشکند .اما تنها حضور  درحوزه محیط زیست برای زنان در نظر گرفته شد!دولت جدیدالبته قداماتی در جهت باز کردن محدودیتها کرده مثل اعلام آزادی زنان در رفتن به ورزشگاه آزادی . اما حوادث بعدی نشان داد نگاه حاکم بدبینتر از این است که جامه عمل بپوشاند .به هر حال برای رسیدن به نقطه تعادل ر ا ه زیادی باقیست. باید صبور بود. اطلاعات را به روز کرد و و با اعتماد به نفس وارد میدان شد .

# متشکرم

- موفق باشی

۴۶-مسئوليت شيعه بودن

۴۷-حسين وارث آدم

۴۷-پدر مادر ما متهميم

۴۸-زن

۴۹-فاطمه فاطمه است

اينها عنوان تنها 5 كتاب از كتابهاي دكتر علي شريعتي است . از اين جهت آنها را در كنار هم چيده ام كه از وضعيت بسيار ساده اي كه گوياي روزهاي مبارزات اين روشنفكر مذهبي در حسينيه ارشاد است حكايت دارند.اين كتابها از جلدهايي كاهي  برگه هايي نامناسب و حروفي نا زيبا برخوردارند اما باز هم جذاب و خواندني اند بر شناسنامه اين سال چاپ آنها آورده نشده تنها نوشته شده سازمان انتشارات حسينيه ارشاد

۴۲-قيام يك برده

تاليف تي واشنگتن

ترجمه غلامحسين قراگوزلو

چاپ اول 1361

نشر توسن

زندگي سراسر پر رنج ناراحتي آزار و محروميت يك نسل محروم(سياهان) در اين كتاب به  تصوير گشيده شده.نويسنده اين كتاب اولين بار از انتشار مقالاتي در مجله اوت لوك آغاز كرد و با استقبال بسيار خوبي مواجه شد و اين بهانه اي شد براي رشد او .طوري كه او رابه زودي در زمره نويسندگان چيره دست آمريكايي قرار دادند.

۴۳-اعترافات ژنرال

خاطرات ارتشبد عباس قره باغي

آخرين رئس ستاد بزرگ ارتشبدانو عضو شوراي سلطنت

مرداد بهمن 57

نشر ني

هميشه بعد از روي كار آمدن حكومتي جديد در هر جاي دنيا بازار اعترافات صاحب منصبان و افراد وابسته به حكومت قبلي داغ است!اين رسم روزگار است.اما نكاتي هميشه ثابتند:

1-    بله و چشم گفتن نزديكان دستگاه حكومتي هميشه نشان دهنده اعتقاد آنها نيست.ترس – طمع – پول و ثروت و...عوامل موثر تري در زندگي آدمها هستند.

2-    دنيا آنقدر كوچك است كه همه چيز در همين دنيا برملا مي شود.

۴۴-بيگانه

تاليف آلبر كامو

ترجمه ع. ش

نشر موسسه مطبوعاتي فرخي

چاپ دوم 1360

اين كتاب رمان زيبايي است در باره زندگي ماشيني انسان معاصر كه در آن مناسبات خانوادگي و اجتماعي  كمرنگ و در نهايت حذف مي شود.

۴۵-نداي مردم

ايمان من

نوشته ايندريا گاندي

ترجمه مهين دخت ميلاني (افسر كشميري )

نشر توس

ايندريا پريا دارشيني در 19 نوامبر 1917 همزمان با انقلاب اكتبر روسيه به دنيا آمد.او دختر جواهر لعل نهرو است و پدرش هنگام تولدش گفت كه او بهتر از هزار پسر است.او هم مانند پدرش از نخست وزيران به نام هند بود . از 1966 تا 1980 نخست وزير بود و در نهايت در همين پست ترور شد . اين كتاب زندگينامه اوست.

13 كتاب زير با همكاري مركز گفتگوي تمدنها كه اين روزها تبديل به يك سازمان غير دولتي به سرپرستي آقاي خاتمي شده-چاپ شده است:

۲۹-معرفت و امر قدسي

تاليف سيد حسين نصر

ترجمه فرزاد حاجي ميرزايي

نشر فروزان روز 1380

چاپ اول

مولف اين كتاب يك سنت گراي معاصر است كه حرفهاي زيادي براي گفتن دارد.سنت گرايان به گونه اي گزاره هاي اعتقادي خويش را از نقد مصون مي دارند. آنها مدعي اند كه فهم آموزه هاي سنت گرايانه فقط با عقل شهودي قابل فهم است و عقل جزيي نمي تواندآموزه هاي سنتي را فهم و نقد كند.همه آنچه سيد حسين نصر گفته يا نوشته در اين منظومه جمع شده.در اين كتاب سلسله مباحثي با عنوان معرفت و تقدس زدايي –احياي سنت-علم تجلي لاهوي و ابديت و نامگذاري گيتي و ... دارد.

۳۰-آينده اسلام و غرب

(برخورد تمدنها يا همزيستي مسالمت آميز؟)

تاليف شيرين هانتر

ترجمه همايون مجد

نشر فروزان روز1380

چاپ اول

شيرين هانتر كه تحصيلكرده حقوق دانشگاه تهران و دانشكده اقتصاد لندن و مطالعات بين المللي ژنو است . در سال 80 معاون برنامه خاور ميانه اين مركز بود.او طرح مسئله پايان تاريخ فوكوياما و برخورد تمدنهاي هانتينگتون از اوضاع جهان اسلام سخن مي گويد ويژگي هاي جهان اسلام –تحول مذهب و سكولاريسم و گسترش تجربه هاي اسلام گرايي را در كتاب خود دارد و در نهايت به طرح چشم اندازهاي مناسبات اسلام و غرب مي پردازد.

۳۱-تاريخ فلسفه چين

تاليففانگ يو-لان

ترجمه فريد جواهر كلام

نشر فروزان روز

1380

اين كتاب اگر چه كمتر اثري از داستانهاي خيال انگيز و افسانه ها دارداما در عوض نويسنده مثل يك آموزگار در سهايي مي آموزد.او داراي آثار متعددي در زمينه فلسفهو حكمت است.در اين تاريخ مختصر فلسفه او آشكار مي كند كه مردم چين از دير باز آنقدر به فلسفه اهميت مي داده اندكه براي اعتقادات مذهبي تا اين حد مصر نبوده اندآنها حتي در باره آيين بودا آن را به عنوان فلسفه پذيرفته اند تا كيش. خواندن اين كتاب 450 صفحه اي  تجربه خوبي است.

۳۲-گزيده غزليات عرفاني مولانا

مشتمل بر 400غزل همراه با ترجمه انگليسي

به اهتمام دكتر علي احمدي

ترجمه آرتور جان آربري

؛ستايشي كه در شرق و غرب نسبت به مولوي نشاهن داده  مي شد در سال 1973 در مراسم هفتصدمين سال در گذشت مولانا به نقطه اوج تازه اي رسيد. نه تنها در قونيه كه اين شاعر مدفون است بلكه در ايران هم خاطره اين شاعر پارسي گو گرامي داشته شد.در پاكستان – افغانستان و حتي بيشتر كشورهاي عربي چونهلند – آلمان و بريتانيا و دانشگاه هاي متعددي در آمريكا در جلسات يادبود او شركت جستند. بايد به اين تعداد خاور شناسان ايتاليا  و سوئس را نيز بيفزاييم؛آن ماري شيمل

...آيينه ام آيينه ام مرد مقالات نيم

   ديده شود حال من ار چشم شود گوش شما...

۳۳-قرن روشنفكران

تاليف محمد تقي قزلسفلي

انتشارات هرمس 

چاپ اول 1380

اين كتاب با حذف نقد جريانهاي روشنفكري در جهان و ايران به نگارش در آمدهو در تلاش است همان پرسشهايي را كه بارگاس يوسا در جنگ آخر زمان از روشنفكران آمريكاي لاتين پرسيد از روشنفكران يكصد سال اخير ايران بپرسد:؛از جيست كه روشنفكران سهمي عمده در پديده نابردباري مذهبي در كذشته و نابردباري در امروز دارند؟و........؛بخش گفتگوهاي اين كتاب با داريوش شايگان-احساس نراقي-مصطفي رحيمي – محمد علي اسلامي ندوشن – عبدا..شهبازي- مرادثقفي-رامين جهانبگلو-محمدرضا تاجيك- محمد ضميران-احمد نقيب زاده-حاتم قادري-ناصز فكوهي – عليرضا بهشتي جهانگير معيني علمداري-فريبرز رئس دانا-مهرزاد بروجرديو جلال ستاري است.

۳۴-دفتر عقل و آيت عشق

غلامحسينايراهيمي ديناني

جلد اول 

نشر طرح نو 1380

درك ماهيت عشق مشكل خاص خود داردكه با مشكل درك ماهيت عقل متفاوت است . درك ماهيت عشق از آن جهت مشكل است كه عشق وقتي شعله ور گردد جايي براي عقل باقي نمي گذارد. بزرگان اهل معرفت هم به زبان عشق سخن گفته اند هم به زبان عقل . اين كتاب مجاليست درباره برخورد ميان فلاسفه و اهل عرفانو تصوف.

۳۵-تاريخ فلسفه در قرن بيستم

تاليف كريستيان دولا كامپاني  

ترجمه باقر پرهام

نشر آگاه

چاپ اول 1380

كافيست چند سال ديگر سرشار از انواع بيرحميها ي دهشتناك در بوسني يا روآندا سپرس شود تا قرن ما به پايان برسد.كامپاني با اين مقدمه  اين قرن پرخشونت را با آرزوها نويد بخش در ابتدايش  يك بحران جدي مي داند و مي پرسد چگونه است كه روش تفكر چنين زندگي براي بشر رقم زده و اينچنين به انحراف كشيده شده؟

۳۶-پست مدرنيسم و اسلام

تاليف اكبر.احمد

ترجمه فرهاد فرهمند فر

نشر ثالث 1380

اين كتاب تلاشي براي فهم زمانه ماست . و شايد براي آنها كه گفتگو از مباحث مذهبي را با ادبيات سنتي عادت كرده اند چندان خوشايند نباشد.التقاط گرايي – اعتقاد به تلفيق عقايد  و طعن كه موجب تنشهاي فرهنگي جهان مي شود براي درك پست مدرنيسم بسيار حائز اهميت است در اين ميان اثر خيره كننده رسانه هاي قدر جهان نيز بايد مرد توجه قرار گيرد. اين كتاب چالشهاي جديد اسلام و مسلمانان در جامعه معاصر بررسي مي كند.

۳۷-ماني و سنت مانوي

تاليف فرانسوا دكره 

ترجمه دكتر عباس باقري

نشر فروزان روز

چاپ اول1380

مسلما ما امروز اندكي از عرف سياسي پليسي دوران باستان دوريم:روزگاري كه به بهانه تفتيش عقايد ملاعين را كه درست يا نادرست مومن به مانويت بودند در آتش مي انداختند.با اينهمه جاي انكار نيست كه هنوز افراد به خاطر پيروي از مكاتبي غير از مكاتب رايج گناهكار شناخته مي شوند.اما به راستي چگونه مي توان براي ماني و پيروان او در مجموعه اي كه اختصاص به پيروان روحانيت دارد جايي در نظر گرفت؟

۳۸-تاريخ فلسفه غرب 2

تفكر در دوره قرون وسطي

تاليف ديويد لاسكم

ترجمه محمد سعيد حنايي كاشاني

نشر قصيده

چاپ اول 1380

اين كتاب خوبيش در اين است كه براي متخصصان نگاشته نشده و نثري تاريخي و روان دارد. درباره سر آغاز فلسفه در قرون وسطي و احياي فلسفه در قرنهاي 11 تا 15 از مباحث اين كتاب است.

۳۹-آب و كوه

در اساطير هند و ايراني

(در آمدي بر علم اعلام جغرافيايي هند و اروپايي )

تاليف امان ا..قرشي

نشر هرمس

چاپ اول 1380

اسامي گيتايي خود يا دست كم جز اصلي آنها بسيار كهن است . برخي از آنها حتي در دوران ودايي و گاهاني بي معني شده بودند اما همچون معاوضه اي محترمانه به كار مي رفتند.شناخت سيستم گيتايي به فرهنگ و زبان ما و كليه ملل هند و اروپايي كمك مي كند تا منشا برخي واژگان متعارف را دريافت كنند. واژه هايي كه ما از ريشه يابي آنها عاجزيم.اين شهر اسرار دروازه هايي درد كه يكي از آنها همين كتاب است.

۴۰-برخورد فرهنگها

تاليف برنارد لوييس

ترجمه بهمن دخت اويسي

نشر فروزان روز

چاپ اول 1380

اين كتاب مجموعه سخنراني هاي نويسنده در سال 1993 در دانشگاه ويست كانسيس است به مناسبت بزرگداشت سال 1492. سالي كه غرناطه(گراندا)فتح شد و تمامي سرزمينهاي شبه جزيره ايبريا تحت حكومت مسيحيان در آمدولي تعداد زيادي از يهوديان و مسلمانان در آنجا ماندند و ايتاليا را ترك نكردند. با توجه طرز تلقيهاي متفاوت از اين جريان در دنيا  اين مبحث  با تاكيد به  وقايعي كه در ظاهر  بي ربطند اما در واقع تمدنها را تحت تاثير قرار مي دهند ارائه شده است.

۴۱-اسلام و مباني قدرت

تاليف علي عبدارزاق

ترجمه امير رضايي

نشر قصيده سرا

چاپ اول 1380

اين كتاب پژهشي در باره خلافت و حكومت در اسلام است . و با تفاوت قائل شدن بين اين دو خلافت اسلامي را نفي مي كند اما حكومت اسلامي را ضروري مي داند كه بايد با روشها و ملاكهاي عقلاني اداره شود وگرنه به مناقشات سياسي دامن مي زند و به رويدادهاي مهم در تاريخ سياسي مصر بدل مي شود.

۲۵-عبور از بحران

كارنامه و خاطرات هاشمي رفسنجاني

به اگوشش ياسر هاشمي

نشر معارف انقلاب 1378

خاطرات دهه 60 اكبر هاشمي بهرماني است كه هشت سال از سالهاي حساس پس از انقلاب عهده دار رياست جمهوري ايران بود . اين كتاب مستند جالبي درباره وقايع آن زمان روحاني اي كه اكنون فصل جديدي از تعاملات سياسي و اجتماعي اش را مي گذارند مردي كه بعد از شكست انتخابات مجلس ششم شوراي اسلامي در سال در سال 84 مهمترين كانديداي رياست جمهوري بود و او اولين راي را در اولين دور انتخابات آن دوره داشت هر چند در نبردي بين كارنامه يك كهنه كار سياسي  و يك مرد نوي سياست باز هم بازندهميدان شد . عكسهاي اين كتاب هم بسيار بسيار ديدني است.

۲۶-خدا و انسان

در فلسفه ياسپرس

تاليف عبدالله سفيري

نشر آذرخش چاپ 1375

ياسپرس آرا و نظريات خاصي پيرامون مسائل گوناگون داردكه در اين رساله به بررسي آرا او پيرامون ؛خدا و انسان؛پرداخته شدهاست اين كتاب درحالي ترجمه شده است كه هنوز مهمترين كتاب اين نويسنده به نام فلسفه به فارسي ترجمه نشده !

۲۷-مفهوم تمدن و لزوم احياي آن در علوم اجتماعي

تاليف احمد صدري

نشر هرمس

چاپ اول 1380

جهان امروز به خاطر انقلاب در ارتباطات و صنايع حمل و نقل آنقدر كوچك شده كه يك تماشاگر فوتبال اهل چين در خانه اش نگران به ثمر رسيدن يك گل در زمين آرژانتين است. در حاليكه 200 سال پيش خبر مرگ رئيس جمهور آمريكا طي دو ماه از شرق اين كشور به مناطق مركزي مي رسيد.ك.چكتر شدن دنيا به مدد تكنولوژي امري بسيط و ساده نيست . وسايل ارتباط جمعي مي توانند در عين اينكه به نزديكي و تفاهم كمك كنند سبب تشديد تنشها و سو تفاهم ميان گروه ها شوند.علوم اجتماعي كلاسيك در آوردگاه تمدنها. تعريف تمدن-روشنفكران و تمدن از ديگر بخشهاي اين كتاب است.

۲۸-آفتاب در حجاب

تاليف سيد مهدي شجاعي

نشر كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان چاپ اول 1377

اين كتاب نگارش اديبانه اي از داستان غم انگيز عاشورا بر زبان زينب كبري است.نثر رويايي نويسنده تواناي اين كتاب حال و هوا و روزگار اين زن برجسته جهان اسلام را به تصوير مي كشد.

۶ کتاب از دکتر مهاجرانی

سيد عطالله مهاجراني از فرهيختگان پر آوازه ايستكه مدت زمان زيادي كرسي فرهنگ و ادب اين مرز و بوم از آن او بود. از آنجا كه سياست به مردان هفت خط نياز دارد نه اهالي ادب او هم مدتيست كه در سكوت معنيدارش اين وادي را به حال خود گذاشته . پرده برداري وقيحانه مطبوعات زرد و حتي مطبوعات مدعي حيثيت ما در چند سال گذشته آنچنان زندگي شخصي اش را به انگشت اتهام مورد خطاب قرار دادند كه جدا ديگر...آشنايي من با اين مرد دوست داشتني به سال 79 بر مي گردد درست همان سالي كه در ارسال مقاله گفتگوي تمدنها به تهران و اولين همايش جوانان و گفتگوي تمدنها فرا خوانده شدم!ماجرايش فراي اين مجال است سه سال بعد و قتي براي كاري پيشش رفته بودم توي يك بسته زرشكي رنگ كتابهايش را به من هديه داد . اگر چه تا آن زمان رابطه گروهي حلقه شناسايي اين مرد نجيب بود اما بعد از آن من اور ا در كتابهايش و خصوصا مقدمه هاي خيره كننده اش شناختم:

۱۹-بررسي سير زندگي و حكمت و حكومت

سلمان فارسي

انتشارات اطلاعات1378

پرسش اصلي اين پژوهش اين است كه سلمان پارسي آيا موجوديت واقعي و تاريخي دارد ؟اگر دارد مراحل سير تحولات انديشه و باور او كدام است؟مهاجراني در اين نوشتار در كنار مباحث نويسندگان :لويي موسينيون-هرو ويتز-كليمان هوار –علامه قزويني – برتولد اشپولر-دكتر زرين كوب-احسان طبري –عبدال..النسيبتي – علامه طباطبائي و دكتر راميار  به بررسي اين موضوع پرداخته است.

۲۰-حماسه فردوسي

نقد و تفسير نامه نامور انتشارات اطلاعات1377

جلد اول جاپ دوم

سرنوشت فردوسي يكي از برجسته ترين نمونه هاي سرنوشت است . با يان ويژگي كه او شاعري حماسه ساز و حماسه سرا ست. فردوسي در شاهنامه در قالب واژه هاي ويژه فارسي ايران باستان را دوباره زنده كرد.اين كتاب به مباحث موضوعي بخشهايي از اين كتاب مي پردازد.

۲۱-پيام آور عاشورا

بررسي سير زندگي انديشه و جهاد زينب كبري(س)

انتشارات اطلاعات سال 1380

چاپ هشتم

مهاجراني در اين كتاب با روايتي تاريخي اجتماعي ماجراي شهادت را از خانه فاطمه (س)شروع مي كند و مباحثي در مورد مصيبت و شكيبايي و ...دارد. ساختار ادبي اين تاليف جالب است و از كتابنامه قوي اي نيز برخوردار است.

۲۲-قرائتهاي ديني

انتشارات اطلاعات

چاپ اول 1380

مدتيست برخي از عالمان دين كه نام و نشان دارند از مهمترين تريبونهاي كشور استفاده مي كنندو مي گويند:طرح قرائتهاي مختلف از دين سياست آمريكايي است.يا  اين طرح در جهت يا به منظور آسيب زدن به اركان نظام و انقلاب مطرح مي شود.)   پيداست موضوع قرائتهاي ديني خود قذ=رائتهاي مختلفي پيدا كرده است. اين قسمتي از مقدمه كتاب مهاجرانيست و او با اين بيان به سراغ شيوه هاي مختلف مواجهه با متن رفته.

۲۳-انقلاب عاشورا

انتشارات اطلاعات1380

مهاجراني با اين كتاب نگاهي دقيقتر به معناي انقلاب دارد. تغييري كه اول در درون آدمها رخ مي دهدو بعد به سطح جامعه مي رسد. او در اين كتاب از مباحث ارسطو هانتينگتون  آيت الله صدر و ....هم كمك گرفته است.

۲۴-فلسطينيها

انتشارات اطلاعات

1380

ياسر عرفات روز 7 فروردين 1380 در كنفرانس سزان عرب در امان اسنادي ارائه كرد كه بر اساس آن اسرائيل از اورانيم ضعيف شده عليه فلسطينيان استفاده مي كند!اين كتاب ياد داشتهاي مهاجراني در دو مقطع تاريخي است:بهمن 61 كه از طرف مجلس در اجلاس دوره شانزدهم مجلس ملي فلسطين در الجزاير شركت كردو دومي وقتي انتفاضهدر آستانه رمضان 79 شكل گرفت و اين ياد داشتها در روزنامه اطلاعات ثبت شده است.

اتفاق

از زير نگاه بي تفاوتش كه مطالب را زير و رو مي كرد هيچ چيز را نمي توانستي دريابي نه لذت از كشفيات جديد در مورد موضوع گزارش و نه حتي ريشخند به هجويات يك جوجه دانشجوي روزنامه نگاري!

بر پيشاني اش  خطي كه بتواند گفتگوهاي غير كلامي را انتقال دهد هم پيدا نبودو من در اين لحظات همانطور كه دستم بر دكمه هاي همراهم بود و يكي يكي پيامهاي قديمي ام را براي گذاراندن اين جور نا مبارك  حذف مي كردم. ياد كلاسهاي گزارشنويسي    دكتر ...  افتادم كه بي شبا هت به كلاس خاطره نويسي نبود  ياد كرسي ارتباطات بهترين دانشگاه اين مملكت كه من آخرين دوره روزنامه نگاري اش بودم!ياد مهر آخرين ورودي ارتباطات به سر فصل واحدها و هزاران چيز ديگر.

گزارشم را به روي ميز گذاشت و شروع به حرف زدن كرد......

اتفاق به فكرم انداخت كه براي تكميل مدارك براي مصاحبه احتمالي ارشد ارتباطات كمي تجربه كسب كنم البته آنقدرها هم تازه كار نبودم يا فكر مي كردم نيستم . در دو ماه گذشته من چند كار در جاهاي مختلف مطبوعاتي داشتم تجربه هاي جالبي بود اما متفاوت ترينشان گزارشي بود كه براي روزنامه شرق داشتم.در ابتدا كار يك گزارش خبري ساده از پروژه زندان قصر به نظر مي آمد اما جدا اتفاق موضوع را از اين فرا تر برد.

جامعه آكادميك و دنياي كار  در كشور ما كمترين ربط و پيوند را با هم دارند. اين موضوع درمورد علوم انساني تبعات بسيار دردناكتري دارد. روزنامه نگاران خوب و با سابقه ما كه در اين كشور تعدادشان به انگشتان دست شايد برسد كمترين كرسي آموزشي در دانشگاه و تربيت نسلهاي جديد روزنامه نگار دارند.من يك سال پيش وقتي در تب و تاب تغيير استاد... و تلاش براي جايگزيني يك استاد خبره در گزارشنويسي بودم متوجه آااقاي حسين قندي شدم . به نظر مي رسيد او بتواند اتخاب خوبي باشد اما نتاسفانه او داراي مدرك كارشناسي بود و بوروكراسيهاي معمول اداري قيد و بند حضور او در دانشگاه تهران بودند.به اين ترتيب اين دانشجويان روزنامه نگاري به خاطر مشكلي كه گويا ميل به حل شدن در جامعه ندارد .

كارم نواقص فاحشي داشت و جملات سرد  روزنامه نگار حوزه مربوطه ‏ كاملا گويا بود!تجربياتي كه مي توانستند زود تر از اينها كسب شوند درست در موعد آمدن نتايج كنكور ارشد سر رسيدند :ناخوانده و ناميمون و من در شرايطي كه در شوك رتبه جالبم بودم به باز نويسي گزارش پرداختم در حاليكه هر لحظه نفس انتخاب حرفه روزنامه نگاري را مورد سوال قرار مي دادم.

بودجه مملكت كه  چهار سال براي 35 دانشجوي ار تباطات در دانشگاه تهران خرج شد چرا نيازهاي حرفه اي او در دنياي كار را تا اين حد دست كم گرفت؟گويا استاد قبلي اين درس در گروه فرد ديگري بود كه اگر چه چندان اخلاق خوبي نداشت اما در دنياي حرفه اي روزنامه نگاري قدر بود. گروه توانست به بهانه مدرك كارشناسي ارشد عذرش را بخواهد!اوضاع عالم بي عمل و عامل بي علم است. گروه ما با گرايشات جاامعه شناسانه اگر چه به احياي رشته و عنوان مطالعات رسانه اي پرداخت اما تلاشي هم براي جامعه روزنامه نگاري كه فردا يعني امروز بايد پذيرايمان باشد نكرد.فكري به حال آخرين دور روزنامه نگاري!

روزهايي كه من با شرايطي آنچنان سر گرم باز سازي گزارش بودم فكر مي كردم اين روزنامه نگار با تجربه كه اينچنين از حيثيت قلم و حوزه مطبوعاتي اش دفاع مي كند  كجاي اين دايره ايستاده ؟هميشه مي گوييم چرا روزنامه نگاري در كشور ما سياسي يا زرد است تا توسعه بخش و مدافع اجتماع و من امروز از كرسي دانشگاه تهران مي گويم چون ما به صورت فرهنگي عادت به تك روي داريم.استاد دانشگاهي كه دغدغه روزنامه نگاري ندارد و  روزنامه نگاري كه دغد غه درسي ندارد. در ايران پتانسيل غير قابل انكاري امروز روزنامه نگاري را در اولويت انتخابهاي خود قرار مي دهند اما راستي چند درصد متوليان دانشگاهي آن طور كه بايد و شايد دغدغه تربيت روزنامه نگار دارند؟دانشكده علامه اگر چه پيشگام در اين عرصه است اما نباد محيط سنتي و امكانات اندك آنرا هم انكار كرد!با احتساب اساتيد حرفه اي علامه نيز اين پتانسيل و اين عرصه علمي هيچ تناسبي با هم ندارند!

اگر چه به نظر مي رسد قيد و بند مدرك علمي چندان تناسبي با بار علمي آدمها ندارد اما نبايد به اين بهانه اين خلا را به حال خود رها كرد! روزنامه نگار حرفه اي كه با پذيرفتن اين حرفه سخت و پر خطر  رنجهايي بزرگ را برخود هموار مي كند نبايد از حظور مستمر در جامعه دانشگاهي كه بهترين محل ارتباط با نسلهاي جديد روزنامه نگار است غافل شود . حظور اين روزنامه نگاران در عرصه علمي مي تواند تا حد زيادي به بحرانهاي امنيت شغلي آنها هم پايان دهد.

گزارش به انتها رسيد . اما من در فصل جديدي از شيفتگي امروز روزنامه نگاري را يك نياز اساسي براي خودم و جامعه مي دانم .در حريان اين دو ماه با اينكه خيلي هم اذيت شدم اما به اين رشته علاقه مندتر شدم.حالا ديگر تواناييها و كاستيهايم را در كنار علاقه ام مي شناسم و اين  هم از اتفاق است.اتفاقي كه به فكرم مي اندازد.